O losie naszych oszczędności nie musi decydować bank

1 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1864)[1]. Nowelizacja ułatwiła spadkobiercom dostęp do informacji o rachunkach zmarłego, ustaliła zasady postępowania banków wobec rachunków nieaktywnych oraz wprowadziła obowiązek informowania uprawnionych osób o możliwości wypłaty pieniędzy z konta osoby zmarłej.
 

Wypłata po śmierci właściciela konta

Art. 56 ustawy Prawo bankowe[2] umożliwia posiadaczowi rachunku bankowego[3] wydanie polecenia, aby po jego śmierci wypłacić określoną kwotę pieniężną wskazanym osobom. Ustawa wymienia, kogo można upoważnić, są to: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki lub rodzeństwo. Aby wypłacić tak zapisane dla nas pieniądze, nie trzeba okazywać się żadnym tytułem prawnym, wystarczy posiadanie aktu zgonu właściciela konta oraz ważny dokument tożsamości. Kwota zastrzeżona do wypłaty nie wchodzi w skład spadku, ale tylko do wysokości 83.282,40 zł[4].


Nowa ustawa porządkuje kwestie związane z rachunkami bankowymi osób zmarłych. Fot.:http://pl.freepik.com/ 


Informacja musi być zrozumiała

Z powodu niskiej świadomości społecznej na temat takiego sposobu decydowania o losie swoich oszczędności, ustawodawca nakazał bankom szeroko zakrojoną promocję tych rozwiązań. Otóż przy każdym zakładaniu rachunku bankowego klienci muszą zostać poinformowani w sposób zrozumiały o możliwości wskazania osób, które po śmierci klienta pobiorą pieniądze z konta, bez potrzeby przeprowadzania procedury spadkowej.
Akcja promocyjna ma trafić również do dotychczasowych klientów – banki mają na to 6 miesięcy. W najbliższym czasie możemy się więc spodziewać pisma informującego o takich możliwościach.
 

Bank odnajdzie uprawnionych

Po śmierci posiadacza konta, który wydał takie polecenie, bank informuje osoby wskazane w dyspozycji o możliwości wypłaty. Podczas ustalania szczegółów polecenia wypłaty, zadbajmy o prawidłowe dane kontaktowe tych osób, aby bank mógł je odnaleźć. Ważne jest, aby te dane aktualizować, gdyż to na wskazany adres bank będzie wysyłał zawiadomienie o możliwości podjęcia pieniędzy.
 

Rachunki od lat nie wykorzystywane

Nowelizacja uregulowała również zasady postępowania wobec tzw. rachunków uśpionych, czyli rachunków od lat nie wykorzystywanych. Dotychczas banki nie ingerowały w brak jakichkolwiek przepływów na koncie. Od 1 lipca mają one obowiązek monitorowania aktywności na kontach i podejmowania prób ustalania czy posiadacz rachunku żyje. Po 5-letnim nieużywaniu konta bank wystąpi do rejestru PESEL z wnioskiem o udzielenie informacji czy właściciel konta żyje. Jeżeli nie żyje, umowa ulega rozwiązaniu. Podobnie dzieje się po 10 latach od dokonania ostatniej czynności bankowej. Umowa ulega rozwiązaniu, jednak bank poinformuje nas o tym na 6 miesięcy przed upływem terminu. Wyjątek dotyczy sytuacji, jeżeli umowa rachunku oszczędnościowego lub lokaty terminowej została zawarta na czas określony, dłuższy niż 10 lat. Pomimo rozwiązania umowy rachunku bankowego będzie ona wiążąca do czasu podjęcia pieniędzy z konta przez uprawnione osoby (posiadacza, spadkobierców czy zapisobierców).
Powyższe zasady dotyczą tylko tych kont, które zostały założone przez osoby fizyczne w celach niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
 

Ułatwienie dla spadkobierców i instytucji

Dotychczas po śmierci właściciela konta, bank natychmiast blokował rachunek i zdeponowane pieniądze. Jeśli było to konto indywidualne, bank rozwiązywał umowę z mocy prawa, a pieniądze czekały na spadkobierców. Do pobrania pieniędzy konieczne było okazanie prawomocnego postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczenia dziedziczenia sporządzanego przez notariusza. Sprawa komplikowała się, jeśli spadkobiercy nie wiedzieli, w którym banku szukać potencjalnego konta.
Przepisy umożliwiły spadkobiercom odszukanie wszystkich rachunków bankowych zmarłego, ponieważ na banki został nałożony obowiązek prowadzenia centralnej informacji o rachunkach. Informacje te dotyczą zarówno rachunków aktywnych jak również rachunków rozwiązanych i wygasłych, w tym rachunków spółdzielczych kas oszczędnościowo – kredytowych. Jest to znaczne ułatwienie dla rodziny, która często nie ma pojęcia, gdzie zmarły ulokował swoje oszczędności. W informacji bankowej zawarta będzie nazwa banku prowadzącego rachunek, jego numer oraz informacje czy jest nadal prowadzony.
 
Informacji o kontach banki mogą udzielać odpłatnie, ale koszt ten nie może być wyższy niż koszt wytworzenia tej informacji. Z uwagi na fakt, że takowe dane generowane są przez system komputerowy, koszt ich uzyskania nie powinien być wysoki.
 
Autorka: Barbara Chrzanowska
Data publikacji: 19 września 2016

 


[2] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm.) http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939
[3] Rachunek oszczędnościowy, rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy lub rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej.
[4] Kwota ta stanowi dwudziestokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa GUS za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza. 

Warto przeczytać

Warto zobaczyć

  • ABC Przedsiębiorczości IV. Spot promocyjny

    Ruszyła czwarta odsłona projektu ABC przedsiębiorczości. Edukacja finansowa dla mieszkańców wsi i małych miast.

  • Analiza opłacalności działalności gospodarczej

    Jakie koszty musi ponieść przedsiębiorca, by ruszyć ze swoją działalnością? Czy uruchomienie działalności zawsze wiąże się z kosztami? Czym się różnią koszty od wydatków? Jakie rodzaje podatków płacą przedsiębiorcy?  Zapraszamy do obejrzenia wywiadu z Katarzyną Bajraszewską, specjalistką w dziedzinie rachunkowości i prawa podatkowego, właścicielką biura rachunkowego.

  • Planowanie działalności gospodarczej - analiza rynku i konkurencji

    Przy planowaniu działalności gospodarczej warto przeprowadzić analizę rynku i konkurencji. Przy staraniach o dotację (np. z urzędu pracy) wykonanie takiej analizy jest konieczne. Czemu właściwie ona służy? Zapraszamy do obejrzenia rozmowy z Anną Sawczuk, doradcą ds. rozwoju małych firm.

  • Finansowanie działalności gospodarczej. Wywiad z Anną Kosidło

    Własne oszczędności, dotacje, pożyczki i kredyty to najczęściej spotykane źródła finansowania działalności gospodarczej. Anna Kosidło, koordynatorka programu pożyczkowego w Fundacji Wspomagania Wsi przedstawia możliwości pozyskiwania środków finansowych dla firm.

  • Rejestracja działalności gospodarczej krok po kroku. Wywiad z Ewą Włodarczyk

    Założenie działalności gospodarczej jest swego rodzaju ukoronowaniem rozważań na temat własnej firmy.  Warto dobrze przemyśleć strategię wejścia na rynek, dokładnie oszacować budżet na start, zrobić rzetelny biznesplan, by bez obaw udać się do „jednego okienka”.

[ x ]

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.